Mama, ik wil graag een vriendin!

“Mama, ik wil graag een vriendin, maar ik weet niet hoe dat moet”. Een moeder vertelt me dat haar dochter het liefst een BFF wil. Dan kan ze namelijk ook een kettinkje kopen waarvan ze dan de helft aan haar vriendinnetje kan geven!
De moeder ging hierover met haar dochter in gesprek en stelde voor tips te vragen aan de juf. Het meisje dacht hierover na en zei: “maar dat kan ook betekenen dat ik iets moet doen wat ik misschien niet leuk vind…” Ze sloeg daarmee de spijker op zijn kop.

En ik dacht wat een mooie vraag en wat een mooi advies van de moeder. Maar ik vroeg me ook meteen af: “Wat kan een leerkracht doen en welke tips zou een leerkracht aan haar kunnen geven?”

spelende kinderen
Vriendschappen zijn voor kinderen belangrijk. Dat hoeven geen hordes vriendjes of vriendinnetjes te zijn. Eén of twee kan al voldoende zijn. Zonder vrienden heeft een kind niemand om mee te spelen. Voelt een kind zich alleen, kan het zich onzeker gaan voelen en er toe leiden dat een kind school en andere activiteiten gaat vermijden.

Wat kunnen redenen zijn dat kinderen geen vriendje of vriendinnetje hebben?
Sommige kinderen zijn van nature rustig en vinden het lastig om zomaar een gesprek te beginnen. Ze trekken zich terug als anderen hen benaderen. We noemen ze soms Verlegen.
Andere kinderen gaan ruw om met leeftijdgenoten. Ze vechten gemakkelijk en gaan de confrontatie niet uit de weg.
Er zijn ook kinderen die onvoldoende beschikken over sociale vaardigheden. Die snappen de sociale codes niet.
En er zijn kinderen die op zichzelf gericht zijn. Ze spelen het liefst hun eigen spel, doen het liefst hun eigen ‘ding’ en willen het liefst uitgenodigd worden in plaats van dat ze zelf uitnodigen.

In het Sociogram zijn dit de kinderen die vallen in de groep Genegeerd, Buitengesloten of Controversieel.

Wat kun je als leerkracht doen? Allereerst natuurlijk de vraag stellen. Hoe komt het dat deze leerling geen vrienden heeft in de groep. Is het kind Verlegen? Gaat het te Hardhandig om met andere kinderen? Is het te Bepalend? Of juist te veel op Zichzelf gericht? Observeer het kind in verschillende situaties, maak een analyse en ga op basis van je bevindingen het gesprek aan. Geef leerlingen tips.
En verder:

1. Een praatje maken, iets vragen is het begin van vrienden maken Help kinderen door ze te stimuleren contacten te leggen en te onderhouden. Sommige kinderen weten niet hoe ze dit moeten doen. Oefen het met ze. Speel een rollenspel. Leer ze bijvoorbeeld open vragen te stellen.

2. Met wie wil je vrienden zijn?
Als je weet dat een kind graag een vriendje wil, kun je samen met de leerling de klas in 3 groepen verdelen. Degene waarmee je vrienden wilt zijn, maar die dat niet met jou willen; degenen waarmee je geen vrienden wilt zijn als zou die ander dat wel willen; en degenen waarmee je vrienden wilt zijn en die dat ook met jouw willen. Kies 2 of 3 leerlingen uit van die derde groep en laat ze verschillende activiteiten samen doen. Je zou al kunnen beginnen met deze leerlingen samen in een groep te plaatsen

3. Kennismakingsactiviteiten 1: Wat hoort bij jou?
Maak een kopieerblad met plaatjes. Opdracht is kleur de plaatjes die bij jou passen of zet er een kruisje bij.
Variant 2: uit tijdschriften plaatjes laten knippen die bij jou passen en die kunnen ook weer bij de tekening geplakt worden
Variant 3: foto’s meenemen van thuis van vader, moeder, broertjes, zusjes, belangrijke knuffels, huisdieren, van dingen waar je graag mee speelt etc.

5. Kennismakingsactiviteiten 2: Dit ben ik
Op een plattegrond van de klas wordt met kleur aangegeven welke hobby’s de leerlingen hebben. Bijvoorbeeld de tafeltjes van Peter, Rachid en Jelle worden groen gekleurd omdat zij alle drie op scouting zitten. Met een groene kleur worden zij met elkaar verbonden. De scouts mogen over hun club vertellen etc. Het is een sociogrammethode die de klas op verschillende manieren voor de leerlingen in kaart brengen.

6. Kennismakingsactiviteiten 3: Wie is het?
Als spelleider neem je 1 persoon uit de klas in gedachten. Iedereen uit de klas gaat staan.
Om de beurt stelt iemand uit de klas een vraag aan de spelleider om er achter te komen wie de spelleider in gedachten heeft. Bijvoorbeeld: Heeft hij/zij een bril? Antwoord: Nee, dan mag iedereen met een bril gaan zitten. Antwoord: Ja. Dan mag iedereen zonder bril gaan zitten. Vervolgens komt de volgende vraag.

Hoeveel vragen heeft de klas nodig om achter de persoon te komen die de spelleider in gedachten heeft.
Differentiatie: Laat een leerling voor in de klas staan en iemand in gedachten houden.

7. Help de leerling sociaal vaardig te worden: zeggen wat je denkt of voelt of wilt, iets durven vragen aan een ander, vragen of je mee mag spelen, tegen je verlies kunnen, nee zeggen als je iets niet wilt, en ja zeggen als je iets wel wilt etc. (hier kom ik nog een keer op terug).

Heb jij leuke ervaringen of ideeën? Geef een Reactie of deel ze in het commentaar vak hieronder!

Veel succes! En weet: Jij bent het Verschil!

Jelly Bijlsma

PS. DEEL dit artikel met jouw netwerk, door op de Tweet, Like, Share of Google+ knoppen te klikken, zodat ook de mensen in jouw netwerk kennis kunnen maken met Klasse(n)Kracht.

Advertenties

Afscheid nemen

“Mag ik morgen thuisblijven, mam?” Vraagt mijn dochter van 12 (groep 8). En ik vraag “waarom dan?”. “Ach we doen alleen maar musical, en de juf luistert helemaal niet naar ons, ze verandert steeds de dansjes en dat vinden wij helemaal niet leuk en de juffen zijn het onderling ook niet met elkaar eens en dan moeten wij het steeds anders doen.” Hmm dat zijn wel veel onderwerpen in één zin, dacht ik. Dus ontvang ik haar gevoelens “dat klinkt vervelend…”. “Ja en we doen eigenlijk ook helemaal niks meer”. “Hmmmmm…”, doe ik (dat geef mij even bedenktijd) en ik kom op het lumineuze idee “hebben jullie dit ook met de juffen besproken?” “Nee, nog niet zegt mijn dochter, maar waarschijnlijk luisteren ze toch niet….”

handen

In deze ene vraag van mijn dochter zitten verschillende thema’s verstopt: Afscheid, Autonomie, Samenwerken en Luisteren. In dit blog wil ik stil staan bij Afscheid nemen. Want nog twee weken en dan heeft Regio Noord als eerste al vakantie. Mijn dochter zit in groep 8. Zij verlaat straks de school waar zij als kleuter begonnen is en nu als jongvolwassene het pand gaat verlaten. Ze heeft veel meegemaakt in deze 8 jaren. Maar… hoe neem je nu afscheid van elkaar? Er zijn veel activiteiten: Klassenfeest, Schoolkamp, Klimbos, Musical, Slapen op school, Dagje naar het strand, Samen Barbecuen. Zijn dit rituelen die horen bij Afscheid nemen? Of zijn dit rituelen die horen bij groepsvorming?

Een positieve groep ziet er tegen op om uit elkaar te moeten gaan. Je ziet soms dat kinderen zich hier op voorbereiden door op elkaar te gaan ‘vitten’. Voor sommigen is Afscheid nemen vanuit ruzie veel makkelijker dan het voelen van het gemis. De normen vervagen en er ontstaan meer wrijvingen dan gewoonlijk en de samenwerking stokt wat. Het omgekeerde zie je ook: dat kinderen juist heel erg gaan ‘klitten’ (het reünie syndroom). Hoe organiseer je samen met kinderen Afscheid? Hoe maak je er een betekenisvol Ritueel van?

Een Ritueel is een gebruik dat steeds terugkeert bij een bepaalde gebeurtenis. In dit geval aan het eind van het schooljaar. Een Ritueel heeft zes kenmerken:
a. het heeft een vast patroon
b. het bestaat uit woorden, daden en symbolen
c. je gebruikt het bij belangrijke levenservaringen
d. het verwijst naar wat belangrijk is

e. het versterkt het gemeenschapsgevoel
f. het maakt mensen (weer) sterk

Leuk om hier met de groep (en met je team) bij stil te staan. Hoe nemen wij jaarlijks afscheid van elkaar? Dit geldt niet alleen voor groep 8. Welke activiteiten doen wij? Hoe kunnen we nog meer de kenmerken van een ritueel er in verwerken. Hoe kunnen we samen met de kinderen de overgang van een oude naar een nieuwe periode op een bewuste manier vorm geven in een ritueel, zodat leerlingen ook in hun verdere leven deze stappen kunnen toepassen?

Een paar tips:
Klassengesprekken
Voer klassengesprekken met de kinderen over het naderende afscheid en bespreek de signalen van ‘vitten’ of ‘klitten’. Als leerkracht is je rol vooral: aktief luisteren naar de gevoelens en verhelderen hoe het komt dat deze verschijnselen optreden.

Ganzenbord
Neem de groep mee terug in de tijd. Help de leerlingen het jaar te overzien. Welke belangrijke gebeurtenissen zijn er geweest? Wat zijn bijzondere momenten geweest voor de kinderen in de klas? Je kunt een ganzenbord maken op de vloer; de vakjes stellen perioden voor; bij elk vakje wordt een gebeurtenis verteld.

Herinneringskistje
Zorg voor een houten kist of een schoenendoos. Alle leerlingen krijgen een vel papier. Op de tafel liggen viltstiften, tijdschriften, plakplaatjes etc. De leerlingen maken een tekening van de mooie momenten van het jaar. Dit kan met symbolen, plaatjes etc. Aan het eind van de lews stoppen de leerlingen hun tekeningen in de kist of de doos. Af en toe pak je de doos en laat je kinderen een tekening eruit halen. Een leerling vertelt dan iets over de tekening van een klasgenoot. Wat zijn de herinneringen die hij/zij ziet op de tekening? Iedere leerling omschrijft een tekening van een ander.

Ben je geïnspireerd geraakt en wil je meer werkvormen? Stuur mij een bericht via het comment veld.
Ben je geïnspireerd geraakt en weet jij leuke werkvormen laat ze achter in Geef een reactie.

Ik wens je veel succes! En weet: Jij bent het Verschil!

Jelly Bijlsma

PS. DEEL dit artikel met jouw netwerk, door op de Tweet, Like, Share of Google+ knoppen te klikken, zodat ook de mensen in jouw netwerk kennis kunnen maken met Klasse(n)Kracht.

De vijf talen van de Liefde van kinderen

Ik sta met mijn jongste dochter op het perron. Iets verder op staat ook een moeder met haar dochter. De moeder kijkt op haar mobiele telefoon. Het meisje loopt om haar heen en raakt haar aan. Het lijkt een spelletje. Ze tikt haar aan, lacht, doet een paar stappen terug en tikt weer aan. Ze heeft zichtbaar plezier. Haar moeder zegt, zonder van haar telefoon op te kijken, ” hou daar mee op!” en even later “stop daar mee!” . Het meisje geeft zo makkelijk niet op en na een paar rondjes om haar moeder pakt ze het spelletje weer op. Haar moeder zegt, nu geïrriteerd, “stop nou eens met dat vervelende gedoe”. En terwijl ik er naar kijk zie ik de behoefte van het meisje en de behoefte van de moeder rakelings langs elkaar gaan. Het meisje zoekt contact met haar moeder en ze wil graag tijd en aandacht van haar moeder. Haar moeder ziet dat niet. Haar aandacht wordt volledig opgeslokt door haar telefoon. Een gemiste kans voor moeder om even op een speelse manier contact te hebben met haar vijfjarige dochter en ik denk “ze doet niet vervelend, ze verveelt zich…” Ik kijk naar mijn dochter, die heerlijk tegen me aanhangt en ik besluit mijn mobiele telefoon in mijn tas te laten vandaag…

In het boek “De vijf talen van de liefde van kinderen” van Gary Chapman (13.95 bij Bol.com, gratis in de bieb), vorige week aangeschaft op advies van een leerkracht, lees ik over de liefdestaal. Elk mens, en dus ook elk kind, heeft een eerste liefdestaal: de manier waarop hij of zij liefde het beste verstaat. Soms spreken kinderen een liefdestaal die wij op het eerste gezicht niet verstaan. Bijvoorbeeld omdat je zelf een andere taal spreekt.

Er zijn vijf talen van de liefde:
– bemoedigende woorden
– cadeaus
– dienstbaarheid, hulpvaardigheid
– het geven van aandacht en tijd
– lichamelijke aanraking

Het boek is geschreven voor ouders maar daarom niet minder interessant voor leerkrachten. Want als we weten wat de eerste liefdestaal van onze leeringen is, is het ook makkelijker om bij de leerlingen aan te sluiten. In eerste instantie dacht ik dat lichamelijke aanrakingen niet op prijs worden gesteld, maar in tweede instantie bedacht ik me dat sommige kinderen graag een knuffel komen halen of brengen bij de juf. Of even heel dicht tegen de juf of meester aanleunen. Ik denk dat ze daarmee kenbaar maken welke taal ze spreken. Ik weet ook dat leerkrachten dat niet altijd prettig vinden en dat begrijp ik als lichamelijke aanraking niet jouw liefdesstaal is. Welke kinderen herken jij in deze liefdestaal? Wie willen knuffelen of dicht bij jou in de buurt staan?

In mijn eerste blogs heb ik aandacht besteed aan het belang van Complimenten Geven en ik realiseer me nu dat dit gaat over de liefdestaal bemoedigende woorden. Voor wie is dit in jouw klas de eerste liefdestaal?

activiteitenpotCadeaus als eerste liefdesstaal in het onderwijs. Hoe zouden we dit kunnen realiseren? De Activiteitenpot kan hier misschien dienst doen. Stop in een pot allerlei kleine ‘kadootjes’ Je mag 5 minuten op de computer, je mag een fine liner uitkiezen, je mag als eerste kiezen bij het vrije spel, je mag tijdens zelfstandig werken naast iemand van jou keuze gaan zitten, je mag met gym een spel verzinnen, je mag een mooi schrift uitkiezen, je mag … Als je de activiteiten op een balletje schrijft en je doet ze in een pot, ziet het er speciaal uit. Of misschien moet het toch fysieker en maak je een kleine grabbelton.

Als je als eerste liefdestaal aandacht en tijd hebt, wil je graag de aandacht van de juf of meester. Zo herinner ik me het verhaal van iemand die vertelde dat zij expres fouten maakten tijdens het zelfstandig werken. Als je namelijk fouten maakte dan kwam de juf extra uitleg geven… Let deze week eens extra op kinderen die het altijd goed doen. Wat is hun eerste liefdestaal? Kun je hierin iets betekenen?

Dienstbaarheid en hulpvaardigheid gaat over je hulp aanbieden. Iets willen doen voor een kind zodat de dingen makkelijker worden. Voor welke kinderen zou dit werken? Vraag ze wat kan ik voor jou doen zodat het makkelijker of fijner is in de klas? En kijk wat er gebeurt als je dit voor ze doet.

Veel plezier ermee! en weet Jij maakt het Verschil!

Heb jij aanvullende ideeën, of leuke ervaringen met kinderen deel het met ons!

PS. DEEL dit artikel met jouw netwerk, door op de Tweet, Like, Share of Google+ knoppen te klikken, zodat ook de mensen in jouw netwerk profiteren.

De kracht van een Compliment

Complimenten geven blijkt een belangrijke factor bij Positieve Groepsvorming. Afgelopen week had ik een evaluatie gesprek met twee leerkrachten van een groep 4/5 combinatie. Een paar maanden geleden was dit een groep waar de leerkrachten niet goed hun vinger achter konden krijgen. Ze ‘voelden’ dat er dingen niet klopten, maar wat precies konden ze niet concreet maken. Met behulp van de RESPECT-aanpak zijn we aan de slag gegaan met als resultaat een groep die nu met elkaar samenwerkt en samenspeelt. Waar kinderen elkaar stimuleren en helpen. Waar je een leerling hoort zeggen”…je mag jezelf zijn en blijven hoor. Ook al ben je een beetje anders, dat geeft niks”.

Op mijn vraag wat de cruciale factoren zijn geweest voor de verandering, werden 12 punten genoemd, waar ik een andere keer op in zal gaan. Maar het eerste dat genoemd werd was Complimenten Geven en het effect daarvan op de kinderen. Zo had het Vriendje van de Week een enorme impact. Een week lang lief en/of aardig zijn voor een ander. Er werden zelfs kleine spulletjes meegenomen (een poppetje omdat een kind dat spaart) en stiekem in iemands la gestopt.

Wat ik een mooie aanvulling vond was dat één van de leerkrachten verwoorde wat het effect volgens haar was van de complimenten. Ze Zei “Je helpt de kinderen te kijken naar de goede eigenschappen van de andere kinderen”. In feite werk je dus als leerkracht aan de Mindset van kinderen. Je voert regie op het kijken naar de goede kanten van iemand en die zijn er natuurlijk altijd! Als je er maar op let.

Onderzoek van Barbara Fredrickson laat zien dat positiviteit een omslagpunt heeft van drie tegen één. Heb je drie keer meer aandacht voor het positieve dan voor het negatieve, dan vindt er een omslag plaats waardoor je niet alleen maar positief bent, maar gaat floreren.
Eén compliment geeft korte tijd een positief gevoel. Geef je structureel complimenten dan kan er een omslag plaatsvinden bij jezelf maar ook in je organisatie, dus ook in een klas! De focus op complimenten geven, maakt dat je meer aandacht geeft aan het positieve en dat kan verassende resultaten hebben. Positiviteit doet je beter voelen en het maakt dat je gemakkelijker problemen kunt oplossen.

Ik vond deze week nog twee nieuwe werkvormen:

De complimentensleutel
Wie heeft de complimentensleutel in het laatje……
Elke dag ligt de complimentensleutel bij iemand in zijn/haar laatje verstopt. Dit is geheim!!

Het kind met de complimentensleutel geeft de hele dag complimenten aan andere kinderen. Het valt natuurlijk op als alleen het kind met de sleutel complimenten geeft. De andere kinderen moeten dit ook doen om het spannend te maken. En zo kun je iemand laten denken dat jij de sleutel hebt.
Aan het einde van de dag moet de klas raden wie de complimentensleutel heeft. Het kind dat dit weet mag de sleutel bij iemand anders in het laatje stoppen.

Zo worden er veel complimenten uitgedeeld.

Leuk ook om daarna aan de kinderen te vragen welke complimenten ze gegeven en gekregen hebben.

En ik vond op de website van juf linda een Complimentenposter http://klasvanjuflinda.nl/klasmanagement/3709/complimentenposter/
Hij is te downloaden en te gebruiken, maar je kunt natuurlijk ook zelf een poster maken.

complimentenposter
PS. DEEL dit artikel met jouw netwerk, door op de Tweet, Like, Share of Google+ knoppen te klikken, zodat ook de mensen in jouw netwerk profiteren.

PPSS Mocht je geïnteresseerd zijn in 20 werkvormen Complimenten Geven, laat het me weten via het contactformulier en ik stuur je ze toe.

Complimenten Geven: Aan de slag!

Ben jij iemand die makkelijk een compliment geeft of geef je vaker correcties? Voer jij regie op het geven van complimenten in je klas? Weet jij hoeveel complimenten je geeft en wat voor soort complimenten je geeft?

Iedereen heeft behoefte aan erkenning en waardering. Een compliment krijgen, geeft een goed gevoel. De hersenen maken dopamine aan. Als je regelmatig een compliment krijgt, ga je je veiliger voelen bij de ander. Er zijn directe, “wat heb jij een mooie broek aan” en indirecte complimenten, wow wat heb je deze taak snel af, hoe heb je dat voor elkaar gekregen?. Het voordeel van een indirect compliment is dat het bijdraagt aan een positief zelfbeeld en zelfvertrouwen. Het maakt kinderen bewust wat ze kunnen en hoe ze tot een bepaalde prestatie gekomen zijn.a’s

Hoe complimenteus ben jij? Registreer eens een week lang hoe vaak je een compliment geeft. Is er onderscheid tussen volwassenen (collega’s) en kinderen?. Stel je zelf voor de komende periode een doel. Hier vijf ideeën. Wil je meer? Vul het contactformulier in en ik stuur het je toe.

Benoem het gewenste gedrag van kinderen. En geeft terug wat het effect voor jou is: ” Ik zie dat jullie al stil zijn en naar mij kijken. Jullie zitten al klaar voor de les! Fijn! En ik zie dat het groepje van Mark ook al stil is! Geweldig! Fijn dan kunnen we snel starten! Wie van jullie weet……”

Benoem de vaardigheid die een kind laat zien om tot een bepaalde prestatie te komen. “Wat heb je veel verschillende kleuren gebruikt in je tekening. Hoe heb je dat aangepakt?” of “Wat heb je deze som snel uitgerekend, welke strategie heb je daar voor gebruikt?”.

Maak een Complimentenmuur: Hang een groot vel papier in de klas; de complimentenmuur. Hierop mogen de kinderen schrijven wat ze vinden dat iemand goed heeft gedaan. Spreek af dat alle kinderen op de muur komen te staan. Dus als een bepaalde leerling er al opstaat dat je dan op zoek gaat naar een compliment voor een ander kind.

Speel het Kwaliteitenspel: Koop of maak zelf kaartjes met daarop allerlei kwaliteiten. Wil je een overzicht van kwaliteiten en spel-ideëen vul het contactformulier in en ik stuur het je toe.

Vriend van de week: Alle kinderen trekken een kaartje met daarop een naam van een klasgenoot. Zij moeten deze week extra aardig zijn voor deze leerling. Aan het eind van de week moeten de kinderen raden wie volgens hen hun ‘vriend’ van de week was.

Bouwen aan (Zelf)Vertrouwen doe je door kinderen veel complimenten te geven en regie te voeren opdat kinderen elkaar complimenten geven. Bouwen aan (Zelf)Vertrouwen doe je door de groep in de gelegenheid te brengen elkaar te leren kennen. Complimenten geven is één van de activiteiten die het verschil kunnen maken voor kinderen.

PS. DEEL dit artikel met jouw netwerk, door op de Tweet, Like, Share of Google+ knoppen te klikken, zodat ook de mensen in jouw netwerk profiteren.